ประวัติศาสตร์

 

 การศึกษาเรื่องราวของสังคมมนุษย์ในอดีต

อดีตเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับปัจจุบันและอนาคต

 

ศักราชและการเทียบศักราช 
 

ศักราช หมายถึง ปีที่กำหนดเอาเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งซึ่งสำคัญมาก สำหรับจดจารึกไว้ ศักราชที่กำหนดไว้

 มี พุทธศักราช มหาศักราช รัตนโกสินทร์ศก จุลศักราช และคริสต์ศักราช ศักราชเหล่านี้เริ่มต้นนับแตกต่างกัน จึงต้องมีการเปรียบเทียบศักราช 

พุทธศักราช

พุทธศักราช  เป็นศักราชที่พุทธศาสนิกชนกำหนดขึ้น มีวิธีนับแตกต่างกัน 2 แบบ คือ               

แบบไทย           เป็นการนับแบบเต็มปี เริ่มนับปีถัดจากปีที่พระพุทธเจ้าเสด็จดับ      ขันปรินิพพานไปแล้วครบ 1 ปี เป็น พ.ศ. 1               

 แบบลังกา            เป็นการนับแบบปีย่าง เริ่มนับปีที่พระพุทธเจ้าเสด็จดับขัน       ปรินิพพานเป็นพ.ศ. 1 ดังนั้นพุทธ

ศักราชแบบลังกาจึงเร็วกว่าแบบไทย 1ปีรัชกาลที่6  ทรงประกาศเลิกใช้รัตนโกสินทรศกที่เริ่มใช้ในรัชกาลก่อน ให้เปลี่ยนมาใช้พุทธศักราชแทน แต่ยังคงให้วันขึ้นปีใหม่เป็นวันที่ 1 เมษายน เช่นเดียวกับสมัยรัตนโกสอนทรศก 

คริสต์ศักราช

เป็นศักราชที่ผู้คนนับถือคริสต์ศาสนาตั้งขึ้น โดยเริ่มนับตั้งแต่วันที่เป็นวันสมภพของพระเยซู คริสต์ศักราชย่อว่า ค.ศ. ภาษาอังกฤษใช้ A.D. มาจาก Anno  Domini   ในภาษาละตินตรงกับภาษาอังกฤษว่า  in the year of  our lord แปลว่าปีแห่งพระผู้เป็นเจ้าต่อเรา

 มหาศักราช

มหาศักราช อักษรย่อ (ม.ศ.) ใช้ตามปีครองราชย์ของพระเจ้ากนิษกะ กษัตริย์ที่ปกครองอาณาจักรกุษาณะ บ้างก็ว่า พระเจ้าสลิวาหนะ ศากยะวงศ์องค์หนึ่ง ที่มีอาณาเขตยิ่งใหญ่ปกครองอาณาเขตถึงบริเวณที่ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของ อินเดียส่วนเหนืออัฟกานิสถาน ทาจิกิสถาน และส่วนตะวันตกของจีน ปีมหาศักราชนั้นในหนังสือไทยจะอ้างถึงปีที่เริ่มครองราชย์คือ พ.ศ. 621 ( ค.ศ. 78 ) ในขณะที่หนังสือต่างประเทศกล่าวว่าครองราชย์ ในปี พ.ศ. 670 ( ค.ศ. 127 )ด้านสารานุกรมบริเตนนิการะบุว่าไม่ทราบปีครองราชย์ที่แน่นอน คาดว่าอยู่ในช่วง ค.ศ. 78-144 

จุลศักราช

 

เริ่มเมื่อ พ.ศ. 1181 นับร้อยปีตั้งแต่ 16 เมษายน ถึง 15 เมษายน ( ผู้กำหนดให้ใช้จุลศักราช คือ สมเด็จพระเจ้าปราสาททองในสมัยกรุงศรีอยุธยา) เดิมเข้าใจกันว่าเป็นศักราชของพม่า ทว่าปีที่ตั้งนั้นอาณาจักรพุกามยังไม่เกิด ปัจจุบันสันนิฐานว่าน่าจะตั้งในปีที่พระเจ้าอโนรธามังช่อขึ้นครองราชย์ ซึ่งอาจหมายถึง พระยากาฬวรรณดิศ (ทราวดี-ละโว้) แต่ก็มีผู้เชื่อว่า อาจจะเป็นนาม อโนรธา ของกษัตริ์ยมอญศรีเกษตร เมื่อพม่าอพยพจากทิเบตเข้าไปในดินแดนนี้จึงรับศักราชนี้ไปใช้ เลยเกิดความเชื่อกันว่าเป็นศักราชของชาวพม่า จุลศักราชถูกนำมาใช้แพร่หลายทั้งในอาณาจักรล้านนา อาณาจักรสุโขทัย และอาณาจักรอยุธยา และตกทอดมาถึงปัจจุบัน 

 

รัตนโกสนทรศก

 

 

 รัตนโกสนทรศก ตัวย่อคือ ร.ศ.  เป็นศักราชที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2432  โดยให้นับปีที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์เมื่อปีขาล พ.ศ. 2325 เป็น ร.ศ.1 และให้เริ่มใช้ศักราชนี้ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน ร.ศ. 108 (พ.ศ.2432) โดยให้นับเดือนเมษายนเป็นเดือนแรกของปี เดือนมีนาคม เป็นเดือนสุดท้ายของปี รัตนโกสินทรศกจึงขึ้นปีใหม่ในวันที่ 1 เมษายน                ร.ศ. 1 ตรงกับ พ.ศ. 2325 รัตนโกสินทรศกจึงน้อยกว่าพุทธศักราช 2324 ปี การเทียบเปลี่ยนรัตนโกสินทรศกกับพุทธศักราชคือ

                พ.ศ. = ร.ศ. + 2324                              ร.ศ. = พ.ศ. -2324

 

  ฮิจเราะห์ศักราช

 

 ฮิจเราะห์ศักราช อักษรย่อ คือ ฮ.ศ.  เป็นศักราชของผู้ที่นับถือศาสนาอิสลาม นับตั้งแต่ นบีมุฮัมมัด

 ศาสดาของศาสนาอิสลาม เริ่มอพยพพวกมุสลิมออกจากนครมักกะห์ไปยังเมืองมะดีนะฮ์

ใน ค.ศ. 622 การนับเดือนในฮิจเราะห์ศักราช เป็นการนับทางจันทรคติ จึงถือเอาการโคจรของดวง

จันทร์เป็นหลัก เดือนหนึ่งจึงมี 29 วันบ้าง 30 วันบ้าง รวมทั้งปีได้ 354 วัน และไม่มีการคิดอธิกมาส

อย่างการนับเดือนไทย ปีหนึ่งๆของศักราชนี้จึงน้อยกว่าศักราชอื่นๆ โดยทุกๆ 32 ปีครึ่ง ฮิจเราะห์

ศักราชจะคลาดเคลื่อนจากศักราชอื่นไป 1 ปี 

 การเทียบศักราช  คริสต์ศักราช                           

 พ.ศ. = ค.ศ. + 543   ค.ศ. = พ.ศ. - 543 มหาศักราช                          

 พ.ศ. = ม.ศ. + 621   ม.ศ. = พ.ศ. - 621 จุลศักราช                              

พ.ศ. = จ.ศ. + 1181  จ.ศ. = พ.ศ. - 1181 รัตนโกสินทรศก                     

 พ.ศ. = ร.ศ. + 2324  ร.ศ. = พ.ศ. - 2324 ฮิจเราะห์ศักราช             

 พ.ศ. = ฮ.ศ. + 1122  ฮ.ศ. = พ.ศ. 1122 

Comment

Comment:

Tweet

embarrassed embarrassed

#3 By (125.27.120.132|125.27.120.132) on 2014-06-08 17:56

เป็นเนื้อความที่ดีมากopen-mounthed smile embarrassed surprised smile question

#2 By คนบ้า (203.118.84.60) on 2010-01-05 18:17

#1 By (124.120.202.173) on 2009-06-27 16:37